شطرنج در هندوستان

 روش پيشرفت شطرنج در کشورهای صاحب شطرنج متفاوت میباشد، بعضی کشورها نزديک به يک قرن پشتوانه قوی در اين رشته دارند، به قول کورچنوی يک شطرنج باز مطرح در شوروی سابق اهميتی معادل يک مقام عاليرتبه کشور را داشته است، و لی بعضی از کشورها همانند چين و هند يکی دو دهه است که در اين عرصه به صورت جدی وارد شده و به موفقيتهای چشمگيری نيز دست يافته اند، در جريان مسابقات آزاد دبی وقتی از نماينده شطرنج چين سؤال کردم که چرا و چگونه در کشوری که تا سال 1980 اصلاً فدراسيون شطرنج وجود نداشته است هم اکنون اين همه استاد بزرگ وجود دارد و  در سطح شطرنج بانوان اکثريت مقامهای جهانی به بازيکنان چين می رسد؟   پاسخ بسيار ساده و جالب زير را در يافت کردم:

در مورد وضعيت شطرنج هندوستان، در بولتن مسابقات شطرنج آزاد رده های سنی دبی مطلب زير به قلم س.ل. نارايان که يکی از مربيان و دست اندرکاران فدراسيون شطرنج هندوستان است، چاپ شده بود که ترجمه آن  به خوانندگان تقديم می گردد:

شطرنج در هندوستان به سرعت و روز به روز پيشرفت می کند. با نسل جديد استادان بين المللی و استادان بزرگ، هند امروز رقيبی جدی برای روسيه در مسابقات مردان و زنان می باشد.  به دليل عموميت شطرنج در هندوستان کودکان زيادی به آموختن شطرنج، علاقه مند شده اند، سوپر استاد بزرگان الگوی بازيکنان می باشند، همانگونه که "ساشين تندولکار"برای کودکان علاقمندان به ورزش کريکت يک الگوی ملی می باشد. هندوستان بيش از 1500 بازيکن ريتينگ دار دارد و تعداد بيشتری نيز در ليست انتظار دريافت ريتينگ بين المللی هستند. دليل چنين شور و علاقه ای ناشی از الهامی است که از استاد بزرگ مردان و قهرمان سابق شطرنج جهان "ويشی آناند" و خانم "کنرو هومفی" در ميان بانوان گرفته می شود و علاوه بر آن سيستم مديريت شطرنج هندوستان نيز تأثير بسزايی در رشد اين ورزش داشته است. کودکان در کمترين سن ممکن يعنی در زمانی که در حدود 5 ساله هستند، با شطرنج آشنا میشوند و مفصلاً در آکادمی های شطرنجی که در تمامی شهر های بزرگ هند يافت می شوند آموزش می بيند.اين کودکان توسط بازيکنان بازنشست شده، آموزش سيستماتيک داده می شوند.کودکان در اين آکادمی ها با يکديگر بازی می کنند و مهارت کافی در بازی عملی می يابند به حدی که وقتی اين کودکان در مسابقات شرکت می کنند به نظر بازيکنانی با تجربه می رسند.شطرنج در هندوستان، توسط فدراسيون کل شطرنج هندوستان اداره می شود.
هر ايالت هيأت شطرنج خود را دارد و اين هيأت ها با فدراسيون شطرنج هندوستان همکاری نزديک دارند و آکادمی های شطرنج نيز باهيأت ايالت مربوطه و فدراسيون شطرنج ارتباط دارند.  به همين ترتيب هر شهرستان نيز ارتباط نزديکی با هيأت شطرنج ايالت خود دارد.يک اکادمی شطرنج میتواند يک پسر و يک دختر را به مسابقات قهرمانی کشور معرفی نمايد و هيأت شطرنج هر ايالت نيز می تواند دو بازيکن را به قهرمانی کشور اعزام کند.منتخبين امتحان پس داده و بر اساس شايستگی انتخاب شده اند.مسابقات انتخابی در سطح شهرستانها برگزار می شود. دو بازيکن برتر هر رده در مسابقات قهرمانی رده سنی ايالتی به عنوان نماينده بخش خود، شرکت داده می شوند.  جدا از اينها بازيکنانی که در مرز انتخاب قرار داشته اند، می توانند با پرداخت وروديه در مسابقات قهرمانی ايالت شرکت کنند. به اين ترتيب در قهرمانی هر ايالت نزديک به 40 تا 60 بازيکن حضور خواهند داشت که برای کسب جايگاه برای شرکت در مسابقه قهرمانی کشور به رقابت خواهند پرداخت و دو بازيکن برتر هر رده سنی به عنوان نماينده ايالت در مسابقات قهرمانی کشور معرفی خواهند شد. البته تعدادی بازيکن نيز با مجوز مخصوص فدراسيون در مسابقات قهرمانی رده های سنی کشور شرکت خواهند داشت.بازيکنانی که در هر رده سنی در کل کشور به مقام اول دست يابند، امکان شرکت در مسابقات قهرمانی آسيا و جهان را خواهند داشت، به اين ترتيب و پس از چنين رقابت های طولانی و طاقت فرسايی، که از قهرمانی شهرستانها شروع و با قهرمانی ايالات و قهرمانی کشور ادامه می يابد بازيکنانی که انتخاب می شوند، براستی از فيلترهای کافی برای شرکت در مسابقات قهرمانی آسيا و جهان عبور نموده اند.
تلاش های فراوانی برای قرار دادن شطرنج به عنوان يک درس در مدارس صورت گرفته است که اگر اين اتفاق بيافتد، تعداد زيادی بازيکن با استعداد پنهان، در شطرنج کشور کشف خواهد شد. يک مدرسه شطرنج همانند آنچه در روسيه وجود دارد، کمک خواهد کرد تا شطرنج بازان مستعد استعداداهای خود را بهتر شکوفا سازند.
رقابتهای زيادی با کنترل زمانهای مختلف از قبيل شطرنج سريع و کلاسيک در هندوستان برگزار می شود، شطرنج سريع برای بازيکنان جوان بسيار جذاب است.
تعدادی از اين مسابقات به صورت هفتگی مناسب برای بازيکنان و برگزار کنندگان در تعطيلات آخر هفته برگزار می شود.
برای کودکان زير 8 سال معمولاً زمان نيم ساعت برای کل بازی مناسب است و به مراتب بهتر از مسابقاتی است که آنان را مجبور می کند تا 2 تا 5/3 ساعت در پشت ميز مسابقه بنشينند. اين مسابقات برای رده های مختلف برگزار ميشود از رده زير 8 سال گرفته تا رده های زير 10 سال، زير 12، زير 14، نوجوانان( زير 15 سال) جوانان( زير 19 سال)، زير 25 سال و تيم ملی ب و تيم ملی الف.
اين سيستم برای بازيکنان مبتدی اين شانس را ايجاد می کند تا بتوانند با بازيکنان حرفه ای روبرو شده و توانايی هايشان را در گروه سنی خود محک بزنند.
بجز مسابقات رده های سنی، در بخشها و ايالات و قهرمانی کشور، مسابقات آزادی که در آنها ريتينگ محاسبه می شود، مرتباً برگزار می شود تا بازيکنان بدون ريتينگ امکان کسب ريتينگ داشته باشند و بازيکنان ريتينگ دار نيز بتوانند ريتينگ شان را افزايش دهند.
به همين ترتيب مسابقات دارای نورمهای بين المللی امروزه مرتباً در هندوستان برگزار می شود. نام تعدادی از اين نوع مسابقات به عنوان مثال عبارتند از: مسابقات پروسنات، مسابقات آزاد بين المللی دهلی، مسابقات آزاد پونه در شهر پونه، مسابقات بين المللی تاتا در جمشيد پور و مسابقات آزاد بين المللی ساهاران پور …
تنها مسابقات قهرمانی که در آن فقط بازيکنان منتخب حق شرکت دارند و مجوز مخصوص فدراسيون نيز به کار نمی آيد، مسابقات مقدماتی قهرمانی کشور برای انتخاب تيم ملی الف است که لايه اصلی شطرنج حرفه ای در هندوستان را تشکيل می دهد. چهارده بازيکنی که از جدول ب قهرمانی کشور انتخاب می شوند، به مسابقات قهرمانی کشور مرحله الف راه می يابند و اين بازيکنان به همراه 6 بازيکنی که در سال گذشته عنوان تيم ملی را کسب کرده اند، در يک مسابقه دوره ای 20 نفره شرکت خواهند کرد و شش نفر برتر اين مسابقات به عنوان بازيکنان تيم ملی الف انتخاب می شوند و اين تيم در مسابقات المپياد جهانی به عنوان تيم ملی هند شرکت می کند